Wat zijn de zeven wereldwonderen?

De term zeven wereldwonderen verwijst naar twee bekende lijsten. De eerste bevat de klassieke wereldwonderen uit de oudheid. De tweede lijst bestaat uit moderne wereldwonderen, die in 2007 werden gekozen via een wereldwijde publieksstemming.

De klassieke wereldwonderen waren uitzonderlijke bouwwerken uit de Griekse en hellenistische wereld. De lijst omvat de Piramide van Cheops, de Hangende Tuinen van Babylon, het Zeusbeeld van Olympia, de Tempel van Artemis in Efeze, het Mausoleum van Halicarnassus, de Kolossus van Rhodos en de Pharos van Alexandrië.

De moderne lijst bestaat uit de Chinese Muur, Petra, het Christusbeeld in Rio de Janeiro, Machu Picchu, Chichén Itzá, het Colosseum en de Taj Mahal. Deze monumenten gelden als enkele van de mooiste bouwwerken ter wereld en trekken jaarlijks miljoenen bezoekers.

Een wereldwonder is geen officiële wetenschappelijke categorie. Het is een eretitel voor een monument met grote historische, culturele of technische waarde. De klassieke lijst kwam vooral voort uit teksten van reizigers en schrijvers uit de oudheid. De moderne lijst ontstond door een internationale campagne en publieksstemming.

In dit artikel ontdek je hoe beide lijsten zijn ontstaan, waarin de tradities verschillen en welke wereldwonderen bezoeken vandaag mogelijk maakt. Voor betrouwbare achtergrondinformatie kun je onder meer UNESCO World Heritage, Encyclopaedia Britannica, het British Museum en de officiële beheersorganisaties raadplegen.

Wat zijn de zeven wereldwonderen en hoe zijn ze gekozen?

De term wereldwonder verwijst naar een bouwwerk dat door zijn schaal, schoonheid of betekenis veel mensen raakt. Je ziet hier een verschil tussen de klassieke wereldwonderen versus moderne wereldwonderen. Beide lijsten tonen indrukwekkende bouwwerken, maar ze komen uit andere tijden en regio’s.

Het verschil tussen de klassieke en moderne wereldwonderen

De zeven wonderen van de oudheid vormden geen officiële verkiezing. Griekse auteurs en reizigers beschreven bijzondere bezienswaardigheden rond de oostelijke Middellandse Zee en het Nabije Oosten. Zij gebruikten het woord theamata voor plekken die het bekijken waard waren.

De lijst ontstond uit reisverhalen en teksten over oude beschavingen. Niet iedere schrijver noemde exact dezelfde zeven bouwwerken. De selectie veranderde in de loop van de tijd. Dit maakt de geschiedenis wereldwonderen boeiend, maar minder vast dan vaak wordt gedacht.

De moderne lijst kwam tot stand via de internationale campagne New7Wonders of the World. De uitslag werd op 7 juli 2007 bekendgemaakt in Lissabon. Volgens New7Wonders brachten meer dan 100 miljoen mensen hun stem uit. De stemmethode en de wereldwijde representativiteit bleven onderwerp van discussie.

UNESCO was niet verantwoordelijk voor deze verkiezing. UNESCO beheert een eigen Werelderfgoedlijst met cultuurhistorische monumenten en natuurgebieden. Die lijst beoordeelt plekken op uitzonderlijke universele waarde. De Piramide van Cheops kreeg binnen de campagne een erepositie als het enige overgebleven klassieke wereldwonder.

De rol van geschiedenis, cultuur en architectuur

Het verschil wereldwonderen zit niet alleen in ouderdom. De klassieke lijst laat zien wat Griekse reizigers opmerkelijk vonden. De moderne lijst weerspiegelt een wereldwijde publieksstemming. Beide selecties vertellen iets over de waarden en kennis van hun eigen tijd.

Bij de beoordeling spelen geschiedenis, cultuur en architectuur een grote rol. De architectuur wereldwonderen toont technieken, materialen en bouwkunst uit verschillende eeuwen. Veel plekken zijn tegelijk religieuze centra, machtsymbolen en belangrijke cultuurhistorische monumenten.

Je vindt op beide lijsten iconische monumenten die verbonden zijn met hun omgeving. Ze laten zien hoe mensen steden bouwden, geloof vormgaven en hun leiders vereerden. De lijsten zijn geen onveranderlijke ranglijst, maar een ingang naar een groter verhaal.

Waarom wereldwonderen wereldwijd tot de verbeelding spreken

Wereldwonderen spreken tot je verbeelding omdat ze ver weg gelegen tijden tastbaar maken. Je ziet er sporen van vakmanschap, geloof en ambitie. Elk monument draagt herinneringen aan mensen, gemeenschappen en oude beschavingen.

Voor veel reizigers zijn deze plekken culturele reisbestemmingen. Wereldwonderen reizen brengt je naar tempels, steden en vestingen met een sterke identiteit. De combinatie van schaal, geschiedenis en menselijke creativiteit maakt deze bijzondere bezienswaardigheden zo aantrekkelijk.

De zeven klassieke wereldwonderen van de oudheid

De zeven klassieke wereldwonderen waren monumenten die schrijvers uit de Griekse en Romeinse oudheid bewonderden. Je vindt ze vooral in Egypte, Griekenland, Anatolië, Mesopotamië en rond de oostelijke Middellandse Zee.

De lijst van de wereldwonderen oudheid laat zien welke gebouwen en beelden vroeger als uitzonderlijk golden. Van de zeven klassieke wereldwonderen staat alleen de Grote Piramide van Gizeh nog grotendeels overeind.

1. Piramide van Cheops
   De Piramide van Cheops werd rond 2560 voor Christus gebouwd als grafmonument voor farao Cheops, die ook Khufu werd genoemd. De piramide was oorspronkelijk ongeveer 146,6 meter hoog en bleef duizenden jaren het hoogste door mensen gebouwde bouwwerk ter wereld.

   De drie piramiden van Gizeh vormen samen een beroemd complex. Alleen de Grote Piramide stond op de klassieke lijst.

2. Hangende Tuinen van Babylon
   De Hangende Tuinen van Babylon werden volgens oude verhalen verbonden met Babylon en koning Nebukadnezar II. Beschrijvingen spreken over verhoogde terrassen met bomen, planten en uitgebreide waterwerken.

   Archeologen hebben geen unaniem aanvaard bewijs voor de tuinen gevonden. Sommige onderzoekers verwijzen naar tuinen in Nineveh, maar die uitleg blijft onderwerp van debat.

3. Zeusbeeld Olympia
   Het Zeusbeeld Olympia was een groot zittend beeld van de Griekse god Zeus in de tempel van Olympia. De beeldhouwer Phidias maakte het in de vijfde eeuw voor Christus met goud, ivoor en een techniek die chryselefantiene beeldhouwkunst heet.

   Het beeld is verdwenen. Niemand weet precies onder welke omstandigheden het monument werd vernietigd.

4. Tempel van Artemis
   De Tempel van Artemis stond in Efeze, in het huidige Turkije. Het heiligdom was gewijd aan Artemis, de Griekse godin van de jacht en vruchtbaarheid.

   De tempel werd meerdere keren gebouwd en verwoest. De bekendste versie dateert uit de vierde eeuw voor Christus en stond bekend om haar marmeren zuilen, grote afmetingen en rijke beeldhouwwerk.

5. Mausoleum Halicarnassus
   Het Mausoleum Halicarnassus was het grafmonument van Mausolus, de satraap van Carië, en zijn vrouw Artemisia II. Het bouwwerk werd in de vierde eeuw voor Christus gebouwd met Griekse, Anatolische en Egyptische invloeden.

   Het monument gaf later zijn naam aan het woord ‘mausoleum’. Aardbevingen en hergebruik van stenen lieten uiteindelijk slechts ruïnes achter.

6. Kolossus van Rhodos
   De Kolossus van Rhodos was een enorm bronzen beeld van de zonnegod Helios. Het beeld werd rond 280 voor Christus opgericht na de overwinning van Rhodos op een belegering.

   Een aardbeving verwoestte de Kolossus waarschijnlijk rond 226 voor Christus. Afbeeldingen met het beeld op gespreide benen boven de haven zijn historisch vermoedelijk onjuist.

7. Pharos Alexandrië
   De Pharos Alexandrië was een vuurtoren op het eiland Pharos bij Alexandrië. Hij werd in de derde eeuw voor Christus gebouwd tijdens de Ptolemaeïsche periode en wees schepen de belangrijke haven binnen.

   De vuurtoren had waarschijnlijk meerdere bouwlagen en viel op door zijn hoogte. Aardbevingen beschadigden het bouwwerk zwaar; delen ervan zijn mogelijk verwerkt in het fort Qaitbay.

De andere zes monumenten verdwenen door aardbevingen, brand, oorlog, erosie of hergebruik van bouwmaterialen. De Grote Piramide van Gizeh blijft als enige van deze oude wonderen zichtbaar in het landschap.

De moderne zeven wereldwonderen die je kunt bezoeken

De moderne zeven wereldwonderen zijn in 2007 gekozen tijdens de wereldwijde publiekscampagne New7Wonders of the World. Het is geen officiële UNESCO-ranglijst, maar een internationale verkiezing. De lijst brengt monumenten uit verschillende tijden samen. Zo reis je van het Romeinse Colosseum en de Maya-stad Chichén Itzá naar het twintigste-eeuwse Christusbeeld in Rio de Janeiro. De Chinese Muur bestaat uit muren, forten en verdedigingswerken uit meerdere perioden. De Qin-dynastie verbond in de derde eeuw voor Christus oudere muren. Veel bekende delen stammen uit de Ming-dynastie. Bij Badaling, Mutianyu en Jinshanling ontdek je hoe de muur grenzen, handelsroutes en militaire communicatie beschermde.

In Jordanië bezoek je Petra, de voormalige handelsstad van de Nabateeërs. Deze archeologische stad ligt aan oude handelsroutes en is beroemd om gebouwen in roze en rood zandsteen. Via de smalle kloof Siq bereik je onder meer de Khazneh, ook de Schatkamer genoemd. Petra heeft daarnaast graven, tempels, waterreservoirs en een theater. Machu Picchu ligt op ongeveer 2.430 meter hoogte in de Andes van Peru. De vijftiende-eeuwse Incastad heeft terrassen, woonzones, religieuze gebouwen en slimme waterwerken. De plek wordt vaak verbonden met Pachacuti en diende mogelijk als koninklijk landgoed en religieus centrum. Met tijdsloten en vaste routes bescherm je samen met andere bezoekers deze kwetsbare site.

In Mexico ligt Chichén Itzá, een belangrijke Maya-stad op het schiereiland Yucatán. De piramide van Kukulcán, ook El Castillo genoemd, toont religieuze ideeën, astronomische kennis en invloeden uit Meso-Amerika. Je mag de monumenten meestal niet meer beklimmen, om schade en ongelukken te voorkomen. Het Christusbeeld Cristo Redentor staat op de Corcovado-berg boven Rio de Janeiro. Het werd in 1931 ingewijd en ontworpen door Heitor da Silva Costa, met beeldhouwwerk van Paul Landowski. Gheorghe Leonida werkte aan het hoofd. Het beeld is ongeveer 30 meter hoog, zonder sokkel, en bestaat uit gewapend beton met speksteen. Je ervaart er zowel religieuze betekenis als een breed uitzicht over Rio.

Het Colosseum in Rome, het Flavische Amfitheater, werd gebouwd onder Vespasianus en ingewijd onder Titus in de eerste eeuw. Tienduizenden mensen zagen er gladiatorengevechten, dierenjachten en openbare spektakels. Bogen, gewelven, beton en slimme publieksroutes tonen de technische kennis van de Romeinen. Je kunt het Colosseum combineren met het Forum Romanum en de Palatijn; reserveren is vaak verstandig. De Taj Mahal in Agra is een mausoleum dat Shah Jahan liet bouwen voor Mumtaz Mahal. De bouw begon in 1632. Wit marmer, kalligrafie, ingelegd steenwerk en symmetrische tuinen bepalen het beeld. Het complex omvat ook een toegangspoort, moskee en gastenverblijf. Controleer voor je gaat de actuele regels, openingstijden en reserveringen. Bezoek deze werelderfgoedlocaties met respect voor hun cultuur, geschiedenis en religieuze waarde.